Veelgestelde vragen

Wat is de StemWijzer?
De StemWijzer legt je 30 stellingen voor en vergelijkt jouw antwoorden vervolgens met de standpunten van de politieke partijen. De uitslag laat zien met welke partijen je de meeste overeenkomst hebt.
Hoe wordt de StemWijzer gemaakt?
Een redactieteam van ProDemos heeft alle beschikbare verkiezingsprogramma's van partijen die meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen doorgenomen. Daarnaast is er een Kiezerspanel georganiseerd waarbij bijna 100 mensen over verschillende onderwerpen hebben aangegeven wat er wat hun betreft terug zou moeten komen in de StemWijzer. Op basis hiervan hebben we een groslijst gemaakt van circa tachtig stellingen. Wetenschappers van de Universiteit van Utrecht en Twente hebben deze lijst taalkundig en inhoudelijk bekeken.

Deze lijst is aan de partijen voorgelegd. Zij hebben aangegeven of ze het eens of oneens zijn met de stelling, of dat ze de optie ‘geen van beide’ innemen. De redactie van de StemWijzer checkt deze stellingname aan de hand van de verkiezingsprogramma's van partijen en stemgedrag in het verleden. Wanneer er vragen zijn over een bepaalde stellingname wordt hierover contact opgenomen met de politieke partij. Vooral stellingen waarover partijen duidelijk van mening verschillen worden in de StemWijzer opgenomen. Mochten er onderwerpen zijn waar alle partijen het over eens zijn, dan vallen deze af. De kiezer heeft dan immers niets te kiezen. Uiteindelijk ontstaat er een lijst van 30 stellingen die in de StemWijzer worden opgenomen.

De redactie streeft ernaar de stellingen zo duidelijk en objectief mogelijk te maken. Ook besteedt de redactie veel aandacht aan het gebruik van zo eenvoudig mogelijk Nederlands.

Wat is de 'shoot-out'?
Wanneer in jouw uitslag het verschil tussen de hoogst scorende politieke partijen 5% of minder is, krijg je de mogelijkheid een 'shoot-out' te doen: je krijgt dan nog eens 3 of 5 stellingen om te beantwoorden. Daarmee kun je twee partijen extra met elkaar vergelijken. Wanneer meerdere partijen bij elkaar in de buurt zitten, kun je de shoot-out met meerdere combinaties van partijen doen.

Overigens is gelijkspel ook bij de shootout nog mogelijk: er zijn 3 of 5 stellingen met elk 3 antwoordopties. De partijen nemen 2 van de 3 opties (eens, oneens, geen van beide) in. We geven hoofdzakelijk stellingen waarbii partij X eens is en partij Y oneens. Maar wanner je als gebruiker toevallig de derde antwoordoptie invult (vaak geen van beide, maar het kan ook eens/oneens zijn), dan kom je alsnog op een gelijkspel uit.
Hoe worden de onderwerpen van de stellingen bepaald?
De redactie van de StemWijzer kiest onderwerpen die in de verkiezingsprogramma’s staan en die op dit moment in het nieuws en in de verkiezingscampagne veel aandacht krijgen. Daarnaast maken we gebruik van kiezerspanels, waarin burgers aangeven welke thema’s zij belangrijk vinden. Tot slot kijken we voor de verdeling van stellingen over de thema’s naar de omvang van de begrotingen van de verschillende ministeries. Een belangrijk selectiecriterium is in hoeverre de stelling een onderscheid tussen de partijen weergeeft. Als alle partijen over een bepaald thema hetzelfde standpunt innemen, is een stelling over dit onderwerp voor de StemWijzer niet bruikbaar.
Waarom komen sommige belangrijke onderwerpen in de StemWijzer niet aan bod?
De redactie van de StemWijzer kiest onderwerpen op basis van het hierboven genoemde. Ook de mate waarin partijen van mening verschillen over een onderwerp is een belangrijk selectiecriterium. Wanneer partijen over een bepaald thema allemaal hetzelfde standpunt innemen, heeft het voor de StemWijzer geen zin om er een stelling over te maken, ook al is het onderwerp nog zo belangrijk. Er valt dan namelijk niets te kiezen.
De StemWijzer heeft niet als doel om nieuwe onderwerpen op de politieke agenda te plaatsen. Dat laten we aan partijen en inwoners zelf over. Wij gaan uit van onderwerpen die in de (politiek) discussie al een belangrijke rol spelen.
Waarom kun je alleen maar kiezen tussen eens, oneens of geen van beide?
StemWijzer kiest voor deze antwoordcategorieën, omdat dit in onze ogen voor gebruikers het duidelijkst is. Bovendien sluit dit aan bij hoe de democratische besluitvorming werkt. Een 'beetje voor' of een 'beetje tegen' is daarbij niet van belang.

Sommige andere stemhulpen gebruiken een vijfpuntsschaal (bijvoorbeeld van ‘helemaal mee eens’ tot ‘helemaal mee oneens’). Hierdoor moet de gebruiker op één vraag twee antwoorden tegelijkertijd geven: een mening, en de intensiteit van die mening. De StemWijzer kiest ervoor om dit van elkaar te scheiden: na het beantwoorden van de stellingen kun je aangeven welke onderwerpen je extra belangrijk vindt. Je krijgt daarvoor een overzichtsscherm te zien waarop alle onderwerpen van de stellingen onder elkaar staan. Het is niet verplicht om iets aan te vinken.

Wat moet ik antwoorden als ik het alleen onder bepaalde voorwaarden met een stelling eens ben?
We raden dan aan om de toelichtingen te lezen die de partijen geven over hun standpunt. Dat kan al meer duidelijkheid geven. Eventueel kun je besluiten om in dit geval 'Geen van beide' te antwoorden of de stelling over te slaan. Het hangt er vooral vanaf hoe zwaar die bepaalde voorwaarden voor jouzelf wegen.
Van welke partijen vergelijkt de StemWijzer de standpunten?
De StemWijzer vergelijkt de standpunten van alle politieke partijen die in minstens tien (de helft) van de kieskringen mogen deelnemen aan de verkiezingen en waarvan we de antwoorden en toelichtingen op alle stellingen hebben ontvangen.
Hoe worden de partijstandpunten bepaald?
Partijen geven zelf aan of ze het eens of oneens zijn met de stelling, of dat ze voor 'geen van beide' kiezen. Partijen kunnen bij iedere stelling ook zelf hun standpunt toelichten voor de kiezer. Deze toelichtingen zijn te lezen bij iedere stelling en in het resultaatscherm. ProDemos controleert of het standpunt van de partij overeenkomt met de door de partij geschreven toelichting, het verkiezingsprogramma van die partij en stemgedrag in het verleden.
Hoe moet ik de uitslag lezen?
Op de resultatenpagina van de StemWijzer zie je van boven naar beneden een lijst van partijen. Bovenaan staat de partij die het vaakst hetzelfde standpunt heeft. Onderaan staat de partij waar je het minst vaak mee eens bent.
Hoe komt het resultaat van de StemWijzer tot stand? Zit daar een speciale rekenmethode achter?
De StemWijzer gebruikt de methode van de meeste overeenkomst. Dat werkt zo: iedere stelling waarbij gebruiker en partij hetzelfde antwoord geven, telt als een punt. Voor de stellingen waaraan je extra gewicht toekent, worden dubbele punten gerekend. Aan het eind worden alle punten opgeteld. In het resultaatscherm komt de partij met de meeste punten bovenaan te staan. Deze partij had dus het vaakst hetzelfde standpunt als jij. In de matrix onder de rangorde van partijen is precies te zien welke stellingen dat waren. Je kunt tot in detail je standpunten vergelijken met die van de partijen.
Ik krijg de mededeling dat ik onvoldoende serieuze antwoorden gegeven heb om een resultaat te kunnen verstrekken. Waarom is dat?
Wanneer je zó snel op de antwoorden klikt dat je er onmogelijk over hebt kunnen nadenken, gaan we ervan uit dat je de StemWijzer niet serieus hebt gevuld. In dat geval krijg je de mededeling dat je onvoldoende serieuze antwoorden hebt gegeven om een resultaat op te kunnen baseren.
Waarom kom ik bij de 'verkeerde' partij uit?
De StemWijzer gaat over dertig onderwerpen en bekijkt op basis van die stellingen met welke partij je de meeste overeenkomst hebt. De StemWijzer richt zich op onderwerpen die bij die verkiezingen belangrijk en actueel zijn. Zo kan het gebeuren dat je als niet-gelovige bijvoorbeeld uitkomt bij een van de christelijke partijen. Kennelijk heb je dan toch veel overeenkomsten met die partij, afgezien van het geloofsaspect.

Wanneer je uitkomt bij een andere partij dan je had verwacht, is het raadzaam om goed te kijken op welke punten er overeenkomsten zijn. Misschien zet dit je aan het denken over de keuze voor een politieke partij. Maar er kunnen natuurlijk ook hele goede redenen zijn om toch op een andere partij te stemmen. De StemWijzer is slechts een hulpmiddel om inhoudelijke verschillen tussen de partijen te ontdekken.
Waarom staan niet automatisch alle partijen aangevinkt om mee te wegen in het resultaat?
Gebruikers kunnen zelf kiezen welke partijen in het resultaat worden meegenomen. Je kunt kiezen voor alle partijen die aan de verkiezingen deelnemen (in minstens tien kieskringen). Je kunt ook een eigen selectie maken van ten minste drie partijen.
Hoe vaak wordt de StemWijzer gebruikt?
Bij de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen bijna 7 miljoen keer. Waar we nu op gaan eindigen, daar zijn wij ook zeer benieuwd naar!
Hoe lang bestaat de StemWijzer al?
De StemWijzer bestaat sinds 1989. Destijds verscheen de StemWijzer op papier en op diskette; hij was te koop in de boekhandel. Sinds 1998 is het een website.
Zijn er ook andere versies van de StemWijzer?
Er zijn inmiddels al veel versies van de StemWijzer verschenen: voor de verkiezingen voor de Tweede Kamer, gemeenteraden, Provinciale Staten en het Europees Parlement. Ook is er een jongerenversie genaamd YoungVoice.nl
Er zijn ook StemWijzers ontwikkeld in het buitenland, zoals voor Bosnië en Herzegovina, Bulgarije, Chili, Colombia, Duitsland, Ecuador, Frankrijk, Georgië, Ghana, Japan, Libië, Marokko, Mexico, Mongolië, Peru, Suriname, Tunesië, Turkije, Verenigd Koninkrijk en Zwitserland.

Wie maakt de StemWijzer?
De StemWijzer wordt gemaakt door ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat. ProDemos is een onafhankelijke, onpartijdige stichting met als doel het informeren van mensen over en het betrekken van mensen bij de democratische rechtsstaat.
Ga voor meer info naar Over StemWijzer.
Wie betaalt de StemWijzer?
ProDemos verwerft eigen inkomsten door projecten uit te voeren voor gemeenten, provincies en andere opdrachtgevers, zoals het maken van StemWijzers. Zo ook in het buitenland. De StemWijzer voor de Tweede Kamerverkiezingen is betaald uit de opbrengsten hiervan.
Met welke browsers is de StemWijzer te gebruiken?
De StemWijzer is te gebruiken met Chrome (vanaf versie 61), Firefox (vanaf versie 58), Safari (vanaf versie 8), Opera (vanaf versie 42) en IE (vanaf versie 11).
Qua besturingssysteem werkt de StemWijzer in elk geval vanaf Windows 7, Android 5.0 en iOS 10.0.

Kan ik de StemWijzer ook op mijn mobiele telefoon invullen?
Ja, dat kan. De website https://stemwijzer.nl is geschikt gemaakt voor mobiele telefoons.
Hoe gaat de StemWijzer om met mijn privacy?
Bij StemWijzer nemen we privacy en kiesrecht zeer serieus. Je krijgt eerst alle stellingen te zien. Daarna vragen we of je jouw antwoorden anoniem wilt delen ten behoeve van onderzoek en evaluatie. Dat is niet verplicht. Ook zonder akkoord te gaan, kun je de uitslag bekijken. We bewaren deze gegevens op een veilige manier, en we doen niet aan reclame en profiling.

Verder gebruikt de StemWijzer Google Analytics, met privacyvriendelijke instellingen. We gebruiken Google Analytics alleen om te zien hoe de website gebruikt wordt. Lees meer in ons volledige privacy- en cookiestatement: https://assets.stemwijzer.nl/privacy.html

Mijn vraag staat er niet bij. Waar kan ik deze stellen?
Je kunt je vraag stellen via Facebook of door te mailen naar stemwijzer@prodemos.nl.